مهارت مقابله با استرس

مهارت مقابله با استرس

2-1-16-1- تعریف استرس[1]

استرس عبارت است از واکنش جسمانی، روانی و عاطفی در برابر یک محرک بیرونی که می تواند موجب سازگاری فرد با تغییرات شود.

استرس یعنی دوباره سازگار شدن فرد با شرایط و موقعیت های جدید. هر جا که تغییری در زندگی روی دهد، ما بایک استرس روبرو هستیم. زیرا شرایط زندگی تغییر کرده وفرد باید دوباره با این شرایط و موقعیت جدید در زندگی خود سازگار شود(نوری،1389).

 

 

2-1-16-2-  انواع استرس از نظر کیفیت:

1- استرس مثبت: فشار روانی که در سازگاری ما نفش مؤثری دارد. مثلا استرس دانش آموز را که امتحان دارد، وا می دارد که در اتاق را ببند و خود را از بازی و تفریح منع کند تا بنواند درس بخواند. استرس مثبت در افراد افراد به انگیزه و میلی مثبت برای پیشرفت تبدیل مشود. قبول شدن در دانشگاه، ازدواج، خبر خوش و…

2- استرس منفی: وقتی که فشار روانی شدید و مداوم و طولانی باشد موجب بروز بیماری می کردد. مانند مرگ، بیماری، افت تحصیلی و خبر نا خوشایند و… در استرس زیاد، بدن سه مرحله را پشت سر می گذارد.

الف- مرحله هشدار: زمانی است که بدن ما در مقابل یک محرک بیرونی که تا کنون با آن مواجه نشده، قرار می گیرد.

ب- مرحله مقاومت: بدن ما با محرک یا وضعیت جدیدی هماهنگ می شود.

ج- مرحله فرسودگی: انسان در مقابل استرس های طولانی، دچار فرسودگی و خستگی مفرط می شود. این خستگی گاهی ممکن است به بیماری های مختلف روحی و روانی ویا حتی مرگ فرد منجر شود(رضایی،1387).

2-1-16-3- انواع استرس از نظر شدت و فراوانی:

الف- استرس های فاجعه آمیز (شدید): استرس های که تغغیر شدید و عظیمی در زندگی اجتماعی می کنند. مانند سیل، زلزله، جنگ، آتش سوزی و تصادفات و….

ب- استرس های معمولی زندگی: این استرس ها در زندگی همه انسانها رخ می دهد و معمولا افراد در طی زندگی خود این استرس ها را تجربه می کنند. مانند رفتن به مدرسه، امتحان، بدهکاری، مشکلات مالی، اشتغال و…

ج- استرس های خورد یا میکرو استرس ها: این استرس ها شدت بسیار کمی دارند. ولی به تعداد بسیار زیتدی در زندگی رخ می دهند نظیر: دیر رفتن به مدرسه، به سرکار، دیر رسیدن به امتحان و… (رضایی،1387).

2-1-16-4-  طبقه بندی استرس ها از نظر مدت:

1- استرس های کوتاه مدت: مدت این استرس ها محدود است، برای مدت کوتاهی وجود دارند و فرد زمان زیادی برای مبارزه با آن صرف نمی کند. نمونه استرس های کوتاه مدت عبارت است از: یک بیماری مثل آپانتیس یا یک بحران مالی موقت.

 

 

2- استرس های مزمن یا طولانی مدت:

این استرس ها بلند مدت و طولانی می باشند و ممکن است سالهای سال یک فرد را اسیر خود نماید. نمونه این استرس ها عبارتند از: یک بیماری مزمن مانند فلج، یک معلول در خانواده، بدهکاری و مشکلات مالی طولانی مدت، اختلاف و درگیری قدیمی بین والدین، اختلاف قدیمی افراد فامیل با یک دیگر(نوری،1389).

 2-1-16-5- منابع استرس

1- عوامل بدنی و جسمانی

2- رقابت

3-ناکامی و محرو میت ها

4- باورها و عقاید، انتطارات و نگرش ها :

الف- باورها و عقاید افراد یکی از مهم ترین منابع استرس فعلی می باشند.

ب- فردی که بسیار کمال گراست واز خود انتظار داردکه همیشه بهترین عملکرد را داشته باشد، خود را با استرس سنگینی روبرو ساخته است.

5- شخصیت، یکی از مهم ترین منابع استرس، نوع شخصیت افراد است.

6- تعارض ها

7- فشارها(نوری،1389).

2-1-16-6- مهارت مقابله: کوشش های مقابله ای گاه به صورت انجام دادن کار، فعالیت و اقدام خاصی است و گاه به صورت فعالیت های ذهنی ودرون روانی است. به این ترتیب می توان گفت دو نوع مقابله وجود دارد: مقابله مسأله دار و مقابله هیجان مدار.

الف- مقابله مسأله دار: در مقابله مسأله دار فرد سعی می کند تا استرس را از میان بردارد، کاهش دهد یا ان را تحملدکند.

ب- مقابله های هیجان مدار: در مقابله های هیجان مدار فرد کار ختصی انجام نمی دهد، بلکه فقط سعی می کند خود را آرام سازدو ناراحتی خود را کاهش دهد(نوری،1389).

1- Stress